Het Ondernemersbelang

Integriteit bestaat (vrijwel) niet

 

Het Ondernemersbelang 2016  nummer 1

Denkt u wel eens aan een ander als u met uw echtgenote of partner de liefde bedrijft?
Deze vraag van fraude-expert Peter Schimmel (Grant Thornton) aan vijftienhonderd overwegend mannelijke accountants op hun jaarlijkse feestdag voor beroepsgenoten sloeg in als een bermbom. Wie de vraag bevestigend beantwoordde, moest even opstaan; de anderen konden blijven zitten in de zaal van het RAI-complex.

Bedoeling van forensisch accountant Schimmel was om aan te tonen dat eerlijkheid en integriteit niet bestaan. Zo vroeg hij de zaal ook wie er wel eens een fiets had gestolen. Niemand stond op. Terwijl menig student na een lange avond in de kroeg toch wel eens een fiets heeft 'geleend'. Bij een volgende vraag ging het al iets beter. Stel je weet als accountant dat een van je klanten er een dubbele boekhouding op na houdt. Ga je dan het gesprek met de directeur aan en bel je de FIOD als dat niets helpt? Een minderheid stond nu wel op ten teken dat zij dat inderdaad zou doen.
In kringen van bankiers en accountants is de moraal vaak ver te zoeken, zo weten wij sinds de jaren negentig. Dat de financiële sector weinig heeft geleerd van het totaal uit de hand gelopen graaigedrag en het dedain voor de klant, is ook bekend. Vorig jaar nog vond topman Gerrit Zalm van tijdelijke staatsbank ABN AMRO het heel normaal om zijn collega's in de raad van bestuur er een tonnetje bij te geven per jaar. Dat hadden ze toch echt verdiend.

Diezelfde bank heeft evenals de Rabobank tienduizenden ondernemers contracten voor rentederivaten door de strot geduwd, waarbij de mkb'ers te goed van vertrouwen zijn geweest, terwijl de bankiers hen willens en wetens een financieel wurgkoord omlegden. In steeds meer van dit soort zaken stelt de rechter de ondernemer in het gelijk. Dat zijn dan wel ondernemers die nog geld hadden om te procederen. Een kleine minderheid.

Toezichthouder AFM gaf onlangs toe zelf jarenlang te hebben zitten slapen.
Ook bij accountantsreuzen Deloitte en KPMG komen nog regelmatig nieuwe onregelmatigheden naar buiten, waarbij de top is betrokken. Verwonderlijk is het niet. In bedrijven waar niets wordt gemaakt en alles letterlijk om geld draait, daar is geld de enige drive, want er niets anders. Je werkt niet in de financiële sector omdat je zo graag zeilboten bouwt.
Gebrek aan of afwezigheid van integer gedrag komt ook voor in de zorgsector. Zo zijn in Friesland twee zorginstellingen per 1 januari gefuseerd uit bittere financiële noodzaak. Vooral in het management moest worden gesneden. De raad van toezicht meende dat een verdubbeling van de vergadervergoeding voor zichzelf wél op zijn plaats was: ruim 4.000 euro per bijeenkomst voor de voorzitter en 3.000 euro voor de gewone leden. Zes keer per jaar.

Wat forensisch accountant Peter Schimmel wilde aantonen, is dat integer gedrag en eerlijkheid alleen bestaan als dat in het eigen belang is. Zodra dat eigenbelang in het geding is, verdwijnt de integriteit als natte sneeuw op een wegdek.

Nu wilt u natuurlijk nog weten hoeveel accountants op hun feestje in de RAI opstonden toen de fraudebestrijder van Grant Thornton vroeg aan wie zij dachten tijdens een vrijpartij met de eigen partner. Ik denk dat u het antwoord wel raadt. Nul.

 

 

< terug